Rửa tiền là gì? Quy định về tội rửa tiền? Thực trạng rửa tiền Việt Nam

164
Rửa tiền - tiếng anh money laundering là hành vi của cá nhân hoặc tổ chức chuyển đổi khoản lợi nhuận hay tài sản cá nhân có được bằng cách bất hợp pháp thành những tài sản hợp pháp.

Đã bao giờ bạn nghe đến cụm từ “rửa tiền” và đặt câu hỏi: Rửa tiền là gì? Rửa tiền có phạm pháp hay không? Nganhangvn.Net sẽ giải đáp tất cả những thắc mắc đó của bạn.

Rửa tiền - tiếng anh money laundering là hành vi của cá nhân hoặc tổ chức chuyển đổi khoản lợi nhuận hay tài sản cá nhân có được bằng cách bất hợp pháp thành những tài sản hợp pháp.

2. Ví dụ về rửa tiền

Đây là những ví dụ cơ bản về rửa tiền:

  • Chẳng hạn, một tổ chức thực hiện hoạt động vi phạm pháp luật nghiêm trọng là buôn bán ma túy và qua mặt được pháp luật thu về một số tiền khổng lồ. Đây là số tiền bất hợp pháp. Tuy nhiên nó lại trở thành hợp pháp nếu số tiền này được gửi vào ngân hàng với một hình thức khác là kinh doanh, khi đó tiền “bẩn” đã trở thành tiền “sạch”.
  • Hay một ví dụ khác và cũng khá phổ biến hiện nay như việc rửa tiền qua các kênh tiền ảo. Đó là lí do tại sao nhiều quốc gia vẫn chưa cho giao dịch tiền ảo.
  • Chuyển tiền từ tài khoản trong nước sang một tài khoản khác ở nước ngoài.
  • Chuyển tiền “bẩn” thành tiền “sạch” bằng cách dùng tiền mua bất động sản và bán lại.
  • Chia nhỏ các khoản tiền, sau đó chuyển qua chuyển lại bằng nhiều tài khoản ngân hàng trên điện thoại. Đây là hành vi rất khó phát hiện và kiểm soát.

Đối tượng của hoạt động rửa tiền là những cá nhân và tổ chức thực hiện các hành vi trái pháp luật. Các đối tượng thường là

  • Các tổ chức thực hiện các hoạt động khủng bố
  • Các tổ chức và cá nhân buôn lậu ma túy hay vũ khí.
  • Các đối tượng thực hiện những hành vi tham nhũng
  • Các cá nhân hay doanh nghiệp kinh doanh muốn tránh thuế. Thậm chí là những cá nhân không muốn tiết lộ thu nhập thật sự của mình dù cho đó là hợp pháp.

Thông thường, việc rửa tiền thường diễn ra ở 3 giai đoạn:

  • Sắp xếp (placement): Đây là giai đoạn dễ bị phát hiện nhất, đối tượng sẽ tìm cách đưa các khoản tiền bất hợp pháp vào hệ thống tài chính và chuẩn bị các bước kế tiếp.
  • Phân tán (layering): Để che giấu nguồn gốc tài sản, các khoản tiền sẽ được chuyển đổi qua lại từ nhiều tài khoản trong ngân hàng, quốc gia hay đầu tư dự án hoặc mua bán qua lại.
  • Quy tụ (integration): Các khoản tiền đã được hợp pháp hóa và có thể được sử dụng cho bất kì mục đích nào.

Hiện nay, hoạt động rửa tiền diễn ra một cách rất phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi hòng qua mặt các cơ quan chức năng. Rửa tiền tác động đến nhiều mặt từ kinh tế, chính trị và xã hội. Đây là mối đe dọa nghiêm trọng đến nền kinh tế của nhiều quốc gia.

Ở Việt Nam hoạt động rửa tiền diễn ra phức tạp và bằng nhiều hình thức. Tuy nhiên, theo Ngân hàng Nhà nước thì hoạt động “rửa tiền” tại Việt Nam được đánh giá mức trung bình.

Theo báo cáo của Ngân hàng nhà nước, Cục phòng, chống rửa tiền đã chuyển và bàn giao cho các cơ quan 857 vụ việc liên quan đến hơn 5600 báo cáo giao dịch đáng ngờ cho các cơ quan chức năng. 

Cục phòng, chống rửa tiền đã xử lí khoảng 528 vụ việc, trong số đó có 10 vụ việc đã được khởi tố vụ án, khởi tố bị can.

Tính đến nay, Việt Nam đã xét xử được 3 vụ án liên quan đến tội danh rửa tiền theo Điều 251 Bộ luật hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2009, Điều 324 Bộ luật hình sự năm 2015, gồm:

  • Vụ án tham nhũng xảy ra tại Công ty TNHH Vận tải Viễn Dương Vinashin (Vinashinlines) được đánh giá là đặc biệt nghiêm trọng.
  • Vụ án  do Nguyễn Văn Dương, Phan Sào Nam cầm đầu liên quan đến đường dây đánh bạc.
  • Vụ án do TAND tỉnh Vĩnh Phúc xét xử  Lê Thị Hà Nội vào tháng 11/2019.

Rửa tiền trên mạng là hoạt đọng rửa tiền phổ biến nhất hiện nay, thông thường các đối tượng thường rửa tiền bằng các hình thức sau:

  • Rửa tiền bằng các nền tảng gây quỹ cộng đồng mạng.
  • Rửa tiền bằng các nền tảng đánh bạc online
  • Rửa tiền thông qua hoạt động của hệ thống các ngân hàng “ngầm”
  • Rửa tiền qua các giao dịch trực tiếp bằng tiền mặt: bọn tội phạm chủ yếu rửa tiền bằng phương thức truyền thống này. Vào năm 1999, một đối tượng khả nghi người Pháp liên quan đến một nhóm tội phạm buôn bán ma túy ở châu Âu đã đổi 1,7 triệu Frăng của Pháp sang Mác Đức để vụ lợi.
  • Rửa tiền thông qua hình thức mua vàng, bạc, kim cương..: đây cũng là hình thức được các đối tượng sử dụng vì tính đơn giản và dễ thực hiện, nhưng nó lại rủi ro vì dễ bị cơ quan chức năng phát hiện.

  • Rửa tiền thông qua đầu tư vào mua tín phiếu, trái phiếu hoặc gửi tiết kiệm: để đồng tiền nằm im mà vẫn phù hợp với qui định, các đối tượng sẽ gửi tiết kiệm vào các ngân hàng hoặc có thể mua trái phiếu, tín phiếu. Sau đó, chúng sẽ rút tiền ra và tiền đó sẽ trở thành hợp pháp.

  • Rửa tiền thông qua hệ thống ngân hàng “ngầm”: hệ thống ngân hàng “ngầm” là hệ thống hoạt động không khác gì các ngân hàng chính thức, nhưng chi phí dịch vụ sẽ rẻ hơn và hoạt động bí mật. Đây là hệ thống ngân hàng “ngầm” hoạt động tại các quốc gia với hệ thống ngân hàng hoạt động còn kém và tồn tại nạn quan liêu.

Dù là hoạt động trái phép nhưng không thể phủ nhận răng rửa tiền đã trở thành một ngành “công nghiệp”, nó tạo điều kiện cho các tội phạm khủng bố, ma túy có điều kiện chuyển những đồng tiền phi pháp và bẩn thỉu thành những đồng tiền bất hợp pháp. Dù bị cấm nhưng nó đã thâm nhập sâu vào thị trường nhất là lĩnh vực kinh doanh. 

Khi thực hiện hành vi trái phép này, các đối tượng thường sử dụng các thủ đoạn vô cùng tinh vi nhằm qua mặt cơ quan chức năng:

  • Núp dưới vỏ bọc các công ty ma

  • Khai thác kẽ hở pháp lí

  • Giao dịch thương mại quốc tế

  • Nhân đôi các giao dịch

  • Trộn tiền sạch và tiền bẩn

  • Chia nhỏ khoản tiền lớn

  • Tàn phá nền kinh tế: hoạt động này sẽ gây ra một hiểm họa cho nền kinh tế của các quốc gia nếu hoạt động rửa tiền ngày càng nhiều và không thể truy cứu trách nhiệm pháp lí.

  • Làm bất ổn thị trường tài chính tiền tệ: rửa tiền tạo ra sự luân chuyển “ngầm”, gây nên sự đột biến trong nhu cầu tiền và gây ra mất ổn định giữa lãi suất và tỉ giá hối đoái. Tình trạng này sẽ làm mất đi hiệu lực của các chính sách tiền tệ, gây ra vô vàng khó khăn cho nền kinh tế vĩ mô.
  • Làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế: tiền bất hợp pháp từ hoạt động rửa tiền sẽ không đầu tư vào các lĩnh vực để phát triển kinh tế mà với mục đích che đậy. Các giao dịch rửa tiền sẽ làm suy yếu nền kinh tế và làm mất lòng tin với thị trường kinh tế.
  • Hệ thống tài chính bị thao túng: Các băng nhóm tội phạm có thể thao túng các  tổ chức tài chính, gây ảnh hưởng tiêu cực đến cả hệ thống ngân hàng. Sự xuất hiện của các tổ chức  "bình phong"  này sẽ gây mất ổn định cả hệ thống, ảnh hưởng đến hoạt động của các tổ chức hợp pháp, thậm chí gây suy yếu.

Một số biện pháp mà ngân hàng có thể áp dụng để chống rửa tiền

  • SAO LƯU CÁC DỮ LIỆU TÍN DỤNG: 

  • GIÁM SÁT CÁC HOẠT ĐỘNG THAM GIA GIAO DỊCH

  • XÁC THỰC NHIỀU YẾU TỐ

  • NÂNG CAO TẦM QUAN TRỌNG CỦA NHẬN THỨC VỀ GIAN LẬN

  • THỰC HIỆN CÁC CHÍNH SÁCH CHỐNG MONEY LAUNDERING

12. Một số câu hỏi liên quan tới rửa tiền

  • Rửa tiền tiếng anh là gì? - Money laundering
  • Rửa tiền có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Tùy theo mức độ mà rửa tiền có bị bị phạt tiền hoặc bằng các biện pháp khác như đình chỉ kinh doanh v.v. Tuy nhiên, hoạt động rửa tiền còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự từ 1-5 năm.

Kết Luận:

Rửa tiền là hoạt động trái với pháp luật và gây ra hậu quả vô cùng nghiêm trọng, chính vì thế các cá nhân và tổ chức cần phải tố cáo ngay cho cơ quan chức năng nếu phát hiện những hành vi rửa tiền dù là bất kì hình thức nào. Và ngoài ra nếu ai có dự định thực hiện hành vi này thì cần phải từ bỏ nó ngay lập tức. Hi vọng bài viết này sẽ giúp các bạn nhận thức rõ về rửa tiền và những điều liên quan cần biết.

 

Bình luận


Tin liên quan

Chỉ Số P/E là gì? P/B là gì? Cách tính P/E và P/B

Chỉ Số P/E là gì? P/B là gì? Cách tính P/E và P/B

10/03/22 trong Tin tức

Bảng cân đối kế toán và các vấn đề xung quanh bảng cân đối

Bảng cân đối kế toán và các vấn đề xung quanh bảng cân đối

08/03/22 trong Tin tức