Nợ xấu là gì? Nguyên nhân Nợ xấu? Cách tra cứu Nợ xấu

133
Nợ xấu là các khoản nợ quá hạn thanh toán trên 90 ngày. Nghĩa là khi người vay không thể trả khoản nợ khi đến hạn phải thanh toán như đã cam kết trong hợp đồng tín dụng.

 

Một thuật ngữ hay được nhắc đến trong lĩnh vực tài chính ngân hàng là “nợ xấu”. Tuy nhiên cụ thể nợ xấu là gì? Nguyên nhân phát sinh, cách xác định cũng như cách xóa và phòng tránh nợ xấu như thế nào thì nhiều người vẫn chưa hiểu rõ. Nganhangvn.net sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về Nợ xấu, cách tra cứu Nợ xấu và cách xóa Nợ Xấu

1. Nợ xấu là gì?

  • Nợ xấu là các khoản nợ quá hạn thanh toán trên 90 ngày. Nghĩa là khi người vay không thể trả khoản nợ khi đến hạn phải thanh toán như đã cam kết trong hợp đồng tín dụng. 

Hệ thống của Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam CIC sẽ là nơi ghi nhận và liệt kê danh sách những người dính nợ xấu.

2. Nguyên nhân gây phát sinh nợ xấu

  • Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến nợ xấu. Tuy nhiên, có thể phân chia các nhóm nguyên nhân phát sinh nợ xấu, bao gồm:

2.1. Nợ xấu do bản thân ngân hàng:

  • Ngân hàng đã không thu thập và cân nhắc đầy đủ thông tin về khách hàng chính xác để phân tích và đánh giá. Điều này đã dẫn đến việc xác định sai hiệu quả của phương án xin vay hoặc xác định thời hạn cho vay cũng như thời hạn trả nợ không phù hợp với phương án kinh doanh của khách hàng.
  • Một số cán bộ ngân hàng có đạo đức nghề nghiệp không tốt cùng năng lực chuyên môn chưa đáp ứng yêu cầu; có thái độ tiêu cực trong khâu lập phương án, thẩm định, xét duyệt và theo dõi khoản vay của khách hàng.
  • Công tác thanh, kiểm tra trước, trong và sau khi cho vay làm cho ngân hàng còn lỏng lẻo. Dẫn đến việc không phát hiện kịp thời vốn vay mà khách hàng đã sử dụng sai mục đích.
  • Sự cạnh tranh giữa các ngân hàng diễn ra gay gắt đã dẫn đến việc các ngân hàng chạy theo việc mở rộng quy mô, thành tích, số lượng, chỉ tiêu hơn là việc xây dựng các tiêu chuẩn, điều kiện cho vay của khách hàng, cũng như chất lượng khoản vay.

2.2. Nợ xấu do bản thân của người đi vay

  • Nhiều doanh nghiệp có năng lực kinh doanh thấp, tuy nhiên lại muốn đầu tư vào nhiều lĩnh vực vượt quá khả năng quản lý; muốn mở rộng quy mô kinh doanh đã dẫn đến việc các phương án kinh doanh khả thi lẽ ra nó phải thành công trong thực tế bị phá sản.
  • Doanh nghiệp có tình hình tài chính không minh bạch, yếu kém. Cung cấp cho ngân hàng những thông tin mang tính hình thức, không thực tế, sai lệch quá nhiều. 

2.3. Những nguyên nhân khách quan khác gây ra nợ xấu:

  • Bất cập trong cơ chế quản lý nhà nước, nhằm tăng trưởng kinh tế đạt mục tiêu kế hoạch hằng năm, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước được ưu ái khi vay vốn, có những dự án lớn chính phủ đứng ra bảo lãnh để vay vốn đầu tư, khi hoạt động bị thua lỗ dẫn đến mất khả năng chi trả nợ vay ngân hàng.
  • Khủng hoảng kinh tế, thiên tai, dịch bệnh,...

3. Nợ xấu chia làm mấy nhóm?

Nợ xấu thuộc các nhóm nợ 3, 4, 5 (chia nhóm theo quy định tại Điều 10 Thông tư 02/2013/TT-NHNN, sửa đổi bởi Điều 1 Thông tư 09/2014/TT-NHNN, về các tổ chức tín dụng thực hiện phân loại nợ) và có số ngày quá hạn thanh toán từ 90 ngày trở lên.

  • Nhóm 3 - nợ dưới tiêu chuẩn: Là những khách hàng thanh toán nợ quá hạn từ 30 - 59 ngày.Hoặc các khoản nợ phải cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn dưới 30 ngày theo thời hạn trả nợ đã được cơ cấu lại lần đầu.Hoặc là những khách hàng được miễn/giảm lãi suất do không đủ chi ra như hợp đồng đã ký kết.
  • Nhóm 4 - nợ nghi ngờ: Là những khoản nợ quá hạn thanh toán từ 60 - 179 ngày.Hoặc là những khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn từ 30 ngày đến dưới 90 ngày theo thời hạn trả nợ đã được cơ cấu lại lần đầu.Hoặc là những khoản nợ phải cơ cấu lại thời gian trả nợ lần 2.
  • Nhóm 5 - nợ có khả năng mất vốn: Là những khách hàng trả nợ quá hạn 180 ngày trở lên.Những khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn từ 90 ngày trở lên theo thời hạn trả nợ đã được cơ cấu lại.Những khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ hai quá hạn theo thời hạn trả nợ được cơ cấu lại lần thứ hai.Những khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ ba trở lên, kể cả chưa bị quá hạn thì vẫn được xem là có khả năng bị mất.

4. Xác định nợ xấu thế nào?

Các bước xác định nợ xấu nhanh chóng trên điện thoại:

  • Bước 1: Bạn cần đăng ký tài khoản CIC. Tiếp theo, mở ứng dụng CIC Credit Connect và chọn vào mục Đăng ký. Sau đó, bạn điền các thông tin theo yêu cầu như số điện thoại, số CMND, mật khẩu và chọn Tiếp.

Chọn Đăng ký và điền thông tin theo mẫu

Bước 2: Ứng dụng sẽ gửi về điện thoại một mã OTP. Bạn Nhập mã OTP vào và nhấn Tiếp là hoàn tất đăng ký tài khoản. Tuy nhiên, thời gian xét duyệt tài khoản sẽ trong khoảng từ 1 - 3 ngày. 

Nhập mã OTP và nhấn Tiếp

Bước 3: Sau khi có tài khoản, bạn tiến hành đăng nhập vào ứng dụng bằng cách nhập số điện thoại và mật khẩu. 

Đăng nhập ứng dụng

 

Bước 4: Chọn vào mục Khai thác báo cáo nằm bên dưới. 

Chọn mục Khai thác

Bước 5: Bạn điền đầy đủ thông tin pháp lý app yêu cầu để xác thực. Điền xong bạn hãy nhấn Tiếp

Điền thông tin pháp lý và chọn Tiếp

 

Bước 6: Cuối cùng, Chọn lại vào Khai thác báo cáo và chọn tiếp vào mục Báo cáo tín dụng thể nhân.

Chọn mục Báo cáo tín dụng thể nhân

 

5. Phát sinh nợ xấu có ảnh hưởng gì không?

Một khi đã phát sinh nợ xấu thì ảnh hưởng đến không chỉ bản thân người có nợ xấu mà nó còn gây ra những bất lợi đối với người thân của người có nợ xấu như sau:

5.1. Đối với người có nợ xấu: 

  • Người có nợ xấu sẽ không thể tiếp cận với nguồn vốn vay từ ngân hàng. Hiện nay, một số ngân hàng đã hỗ trợ cho những người có nợ xấu vay vốn khi rơi vào nhóm nợ tiêu chuẩn hoặc nợ chú ý, tuy nhiên khi rơi vào các nhóm nợ xấu (từ nhóm 3 đến nhóm 5) thì các ngân hàng sẽ từ chối đơn đề nghị vay vốn của người có nợ xấu.
  • Người có nợ xấu sẽ không thể sử dụng thẻ tín dụng. Có nghĩa là ngân hàng sẽ không cấp hạn mức tín dụng để cho người đó có thể chi tiêu qua thẻ tín dụng nữa.
  • Khi vay thế chấp, người có nợ xấu sẽ gặp nguy cơ bị mất tài sản đảm bảo.
  • Việc rơi vào tình trạng có nợ xấu sẽ trực tiếp gây ảnh hưởng đến điểm xếp hạng công dân. Người có lịch sử nợ xấu sẽ bị trừ điểm tín dụng trong hệ thống xếp hạng công dân.

5.2. Đối với người thân của người có nợ xấu:

  • Bị từ chối vay mua trả góp ở ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng. 
  • Bị từ chối hồ sơ mua trả góp nếu có người thân bị dính nợ xấu từ nhóm thứ 2 trở lên. Bởi các đơn vị cho vay nhận định rằng cá nhân đó có thể đang vay hộ cho người đang bị dính nợ xấu, và khả năng trả nợ cả gốc lẫn lãi gần như không thể.

6. Cách xóa nợ xấu nhanh

Được chia thành 2 trường hợp: 

6.1. Đối với khoản nợ dưới 10 triệu đồng

  • Người vay có thể nhanh chóng thanh toán hết số tiền nợ. Sau khi tất toán, lịch sử nợ xấu của khách hàng sẽ được xóa khỏi hệ thống CIC.

6.2. Đối với các khoản nợ trên 10 triệu đồng

  • Người vay cần thanh toán sớm nhất khoản nợ cả gốc lẫn lãi cho đơn vị cho vay. Sau khi đã hoàn thành thanh toán, người vay cần thông báo với người quản lý khoản nợ, và yêu cầu xác minh khoản nợ đã được thanh toán.
  • Sau khi hoàn tất các bước trên, trong khoảng 12 tháng, nếu tình trạng tín dụng của khách hàng đáp ứng đủ các điều kiện cho vay của các ngân hàng, tổ chức tài chính, khoản nợ xấu sẽ được xóa khỏi CIC.
  • Đối với các khoản nợ xấu thuộc nhóm 3, 4, 5 thì trong 5 năm tiếp theo, người đó sẽ không được cho vay dưới bất kỳ hình thức nào theo đúng quy định về nợ xấu. Sau 5 năm tình trạng tín dụng của khách hàng sẽ bình thường trở lại và được xét duyệt các khoản vay vốn khi có nhu cầu.

7. Cách phòng tránh nợ xấu?

Có nhiều cách phòng tránh nợ xấu. Tuy nhiên, có thể liệt kê cho độc giả một số cách sau: 

  • Xem xét khoản vay và khả năng chi trả

Khách hàng cần xem xét kỹ giá trị của khoản vay và khả năng chi trả của minh. Mình có thể chi trả trong thời hạn ký kết với nơi vay trước khi đặt bút ký hợp đồng vay. Người đi vay cần đọc kỹ các điều khoản, điều kiện cũng như số tiền cần vay và cần trả góp mỗi tháng.

  • Tính toán khoản vay và chi tiêu không vượt quá 50% thu nhập/1 tháng

Người đi vay cần tính toán và xác định các khoản vay và chi tiêu tín dụng không vượt quá 50% thu nhập hàng tháng. Cần đảm bảo rằng bạn có đủ khả năng chi trả cho khoản vay của mình trong thời gian sắp tới.

  • Không nên vay một lúc nhiều nơi

Người đi vay không nên vay một lúc nhiều nơi, không vay nợ mới để bù “đắp” nợ cũ, điều này gây ra rủi ro rất lớn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình tài chính của bản thân.

  • Kiểm soát chi tiêu của bản thân

Người đi vay nên kiểm soát chi tiêu của bản thân và đặt lịch nhắc hẹn về thời hạn thanh toán các khoản vay để không gặp phải các trường hợp quên thanh toán khoản vay dẫn đến phát sinh lãi, phí phạt…

8. Một số câu hỏi liên quan tới nợ xấu

  • Cách xóa nợ xấu ngân hàng

Đầu tiên, khách hàng có nợ xấu cần kiểm tra thông tin rõ tình trạng nợ xấu của mình trên CIC để biết rõ số tiền đang nợ và nhóm nợ. Sau đó, liên hệ với ngân hàng cho vay để ghi lại tổng số toàn bộ khoản gốc, lãi phải thanh toán và nộp tiền thanh toán. 

Sau khi hoàn thành thủ tục, khách hàng nên giữ các chứng từ và ghi rõ ngày giờ thanh toán nợ xấu.

  • Bán nợ xấu là gì?

Việc bán nợ xấu là việc chuyển toàn bộ hay một phần quyền đòi nợ cũng như các quyền khác có liên quan đến nợ xấu của chủ nợ cho công ty mua bán nợ, và bên công ty mua nợ xấu sẽ trả lại tiền cho bên bán nợ.

  • Bao nợ xấu là gì?

Là “Số dư dự phòng của các khoản nợ xấu/Nợ xấu“, được dùng để đánh giá khả năng phòng thủ của ngân hàng trước những rủi ro liên quan đến nợ xấu.

  • Nợ xấu có vay được không?

Việc vay ngân hàng dường như không thể đối với người có nợ xấu. Bởi vì tiếp cận với khách hàng muốn vay vốn, ngân hàng cần sự uy tín của khách hàng thông qua lịch sử tín dụng.

  • Nợ xấu có mua xe trả góp được không?

Khách hàng có nợ xấu Các ngân hàng và công ty tài chính hiện nay đều không cho khách hàng có nợ xấu vay mua hàng trả góp vì mức độ rủi ro cao. Ngân hàng hay các công ty tài chính dựa vào uy tín của khách hàng để xem xét có cho vay hay không bởi vì bản chất của gói vay mua hàng trả góp là không cần thế chấp tài sản . 

Nếu khách hàng có lịch sử trả nợ không tốt thì rất khó để được đồng ý cho mua trả góp. Vì vậy, nếu người mua xe có nợ xấu bị xếp vào nhóm nợ 3, 4 và 5 muốn vay mua hàng trả góp là điều không thể. Tuy nhiên, một số trường hợp đặc biệt như trước đây khách hàng có lịch sử trả nợ tốt nhưng vì lý do như thiên tai, lũ lụt nên dẫn tới việc mất khả năng thanh toán và hiện giờ tình hình tài chính của khách hàng được đánh giá là tốt thì có thể sẽ được xem xét cho vay.


Kết luận: Vấn đề nợ xấu là vấn đề luôn được mọi người quan tâm. Và bài viết trên đây đã phần nào giải đáp thắc mắc về nợ xấu và vấn đề xung quanh nó.

Bình luận


Tin liên quan

Doanh Thu là gì, Công Thức Tính Doanh Thu, Các loại Doanh Thu

Doanh Thu là gì, Công Thức Tính Doanh Thu, Các loại Doanh Thu

13/03/22 trong Tin tức

ROA là gì? Công thức tính ROA? Ý nghĩa ROA trong kinh doanh

ROA là gì? Công thức tính ROA? Ý nghĩa ROA trong kinh doanh

13/03/22 trong Tin tức

Chỉ Số P/E là gì? P/B là gì? Cách tính P/E và P/B

Chỉ Số P/E là gì? P/B là gì? Cách tính P/E và P/B

10/03/22 trong Tin tức